Teknolojinin gelişmesi ile birlikte dünya bir değişime uğradı. Gelişen makineler, hızlı üretim bantları, tüketimin artması ve daha pek çok şey ortaya çıkıverdi. Büyüyerek artan nüfus ardında birçok atığı da sürükleyerek geleceğe taşıdı. Fabrika atıklarından, evsel atıklara kadar dünya gözle görülür bir şekilde kirlendi. Durum böyle iken ülkeler kendi için bir çok yasal düzenlemelere gitti. Bunlardan biri de  ÖTB’dir. Yani hurda statüsüne sahip araçların birçok sektörde değerlendirilmek amacı ile geri dönüştürülmesidir. Bu sektörler otomotiv, turizm,imalat başta olmak üzere oldukça çeşitlidir.

ÖTB Nedir?

ÖTB kelimesi aslında bir kısaltmadır. Ömrünü tamamlamış araçlar kelimelerinin baş harflerinden oluşmaktadır.  Ömrünü tamamlamış yani hurda statüsüne girmiş araçların geri dönüştürülerek tekrar değerlendirilmesi için ÖTB araç olması gerekmektedir.  Özellikle son yıllarda birçok aracın trafiğe çıkması yasaklanmış ve cezai yaptırım uygulanmıştır.  Bunun başlıca nedeni ise hurda araçların çevreye ve insan sağlığına zararlı olmasıdır.  Araçlar her ne kadar faydalı da olsa kullanım süresi dolabilecek birer üründür.  Hurda araçların içerisinde kurşun, demir,kadmiyum, ve bir çok ham madde bulunmaktadır. Bu ham maddelerin %85’i geri dönüştürülebilir ve yeniden başka ürünlerin imalatı için kullanılabilir. Bu nedenle ekonomik olarak da bir değerdir diyebiliriz. Ürünün geri dönüştürülmesi ise tamamen uzman kişiler tarafından yapılması gereken bir prosedürdür.  Çünkü hurda araç içerisinde bulunan bir çok ham madde insan sağlığı için son derece tehlikeli olabilir ve tepkimeye girerek zehirlenmelere yol açabilir.

ÖTB’nin Amacı Nedir?

ÖTB yönetmeliği 2009 yılı 30 Aralık itibariyle yürürlüğe girmiştir. Amaç çevreye ve insana zararlı araçların trafikten uzaklaştırılmasıdır. Bu araçlar Sürücü hariç 8 kişinin oturabileceği koltuğa sahip yolcu taşımak için kullanılan araçlar, 3500 kilogramı geçmemek kaydı ile motorlu yük taşıyabilen araçlar, iki veya üç tekerleğe sahip olan motosiklet,motorlu bisiklet gibi araçlardır. Tüm bu araçlar  ömrünü tamamladığı takdirde hurda haline gelmektedir.  Peki bu hurdaların toplanmasının amacı nedir? Yazımızın girişinde de ele aldığımız gibi geri dönüşüm insan ve çevre sağlığı için oldukça önemlidir. Özellikle ekonomik değeri olan ham maddeler geri dönüştürüldüğünde ülke ekonomisine büyük bir katkı da sağlayacaktır. Detaylı bir şekilde ÖTB’nın faydalarını şöyle açıklayabiliriz;

1) ÖTB’nin evreye faydaları

ÖTB kapsamındaki araçların geri dönüştürülmesi denek dünya üzerindeki bir çok atığın ortadan kalkıp ürün haline getirilecek demektir.  Tüm bu araçlar işlevsiz ve hurda oldukları için çevreye saçtıkları gazlar da oldukça sağlıksızdır. Bu nedenle hurdanın yeniden dönüştürülmesi ve değerlendirilmesi gereklidir.

2) ÖTB’nin İnsana faydaları

Hurda araçların trafikten azalması ile büyük oranda hava kirliliği önlenmiştir. Özellikle eski araçların çevreye verdikleri zarar dolaylı olarak insan sağlığını da etkilemektedir. Yalnızca kullanılabilecek halde olanlar değil kullanılmayacak hurda araçlar da birer tehlikedir. İçerisinde bulunan ham maddeler oldukça zararlıdır. Bir hurda araçta en az 35 ham madde olduğu düşünüldüğünde özenli bir geri dönüşüm gerekliliği ortaya çıkmaktadır.

Yukarıda da ele aldığımız gibi hurda araçların değerlendirilmesi bir çok faydayı da beraberinde getirmiştir. Peki bu araçlar geri dönüştürüldüğünde nerelerde kullanılır? Bu sorunun yanıtı oldukça çeşitlidir diyebiliriz çünkü aracın türüne göre  ham madde miktarı artmaktadır. Bu maddelerin en bilinenleri demir, plastik, çinko, nikel, bakır, kuşun,  çelik, magnezyum, alüminyumdur.  Bu ham maddeler sanayinin bir çok kolunda kullanıma uygun hale getiriliyor.  Metal korkuluklar, çelik süs eşyaları, hatta tekstil sektöründe dahi hurda araçların plastikleri kullanılmaktadır.